Stary Marych ma już ćwierć wieku
Od 25 lat Poznaniacy i Poznanianki mijają go w drodze na Stary Rynek lub idąc do Starego Browaru. Jest na tyle charakterystyczny, że służy nie tylko za punkt spotkań. Budzi też zainteresowanie turystów, którzy chętnie robią sobie z nim zdjęcia. Pomnik Starego Marycha, bo o nim mowa, ma już ćwierć wieku. Jego urodziny przypadają w pierwszy dzień wiosny.
Cofnijmy się trochę w czasie. Jest środa, 21 marca 2001 roku. Na Placu Wiosny Ludów, u wylotu ulicy Półwiejskiej gromadzi się tłum Poznaniaków i Poznanianek. Już za chwilę nastąpi uroczyste odsłonięcie pomnika Starego Marycha. Dziś dla wielu jest on charakterystycznym mężczyzną w kaszkiecie na głowie i teczką w ręku, podążającym gdzieś ze swoim rowerem. Postać ta ma jednak swoją historię.
Stojący przy ul. Półwiejskiej “rowerzysta” to fikcyjny bohater literacki, stworzony przez poznańskiego pisarza i popularyzatora lokalnej gwary, Juliusza Kubla. Sławę zyskał dzięki humorystycznemu słuchowisku “Blubry Starego Marycha”emitowanemu na antenie Radia Merkury (dzisiejszego Radia Poznań) od 13 lutego 1983 r. do 31 grudnia 1999 r. Bohater ten był tak bardzo popularny, że w plebiscycie “Poznaniak na cokół”, zorganizowanym przez lokalną redakcję Gazety Wyborczej, pokonał m.in. Cyryla Ratajskiego, Edwarda Raczyńskiego czy Wiktora Degę. Radiowy Marych “blubrał” gwarą poznańską, głosem aktora Mariana Pogasza, którego można było kiedyś usłyszeć także w przerwie meczów Lecha Poznań. To właśnie jego twarz ma pomnikowy Stary Marych.
Jak można przeczytać w archiwach miejskiego biuletynu, uroczystego odsłonięcia monumentu, autorstwa poznańskiego artysty Roberta Sobocińskiego (spod ręki którego wyszły także koziołki na Placu Kolegiackim), dokonał prof. Stefan Stuligrosz. Okolicznościowe przemówienia wygłosili “ojciec” Starego Marycha – Juliusz Kubel, ówczesny szef Radia Merkury – Piotr Frydryszek oraz Wojciech Bartkowiak – w tamtych latach redaktor naczelny lokalnego oddziału Gazety Wyborczej. Dzieci z Teatru Łejery (którego nazwa także wywodzi się z poznańskiej gwary) odśpiewały hymn “Stary Marych”. Od tego wydarzenia minęło 25 lat. Są w mieście osoby, dla których “pomnik mężczyzny z rowerem” stoi przy ul. Półwiejskiej od zawsze.
Rzeźba bardzo szybko wpisała się w krajobraz miasta. Przez lata Poznaniacy polubili pomnik tak bardzo, że chętnie włączają go w ważne dla siebie wydarzenia. Stary Marych co roku gra wspólnie z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy (rzeźba jest zawsze oklejona serduszkami), angażuje się w promocję Festiwalu Fantastyki “Pyrkon” (pozując w ubraniach z symbolem imprezy), cieszy ze zwycięskich meczów Lecha Poznań (eksponując biało-niebieski szalik), a nawet zakłada nosidełko, zachęcając tatusiów do wzięcia urlopu rodzicielskiego czy angażuje się w inne, różnego rodzaju happeningi i kampanie edukacyjne.
Co jeszcze warto wiedzieć o słynnym poznańskim rowerzyście? Pomnik Starego Marycha mierzy 195 cm i waży 500 kg. Pierwotnie miał stanąć na Łazarzu, z którym przede wszystkim kojarzyli go radiosłuchacze. Ostatecznie zdecydowano się jednak na tłumnie uczęszczaną przez mieszkańców i turystów ulicę Półwiejską. Data odsłonięcia rzeźby także nie była przypadkowa. 21 marca 2001 r. przypadała 90. rocznica urodzin Stanisława Strugarka – pisarza, redaktora Polskiego Radia i popularyzatora gwary poznańskiej. To także pierwszy dzień kalendarzowej wiosny oraz oficjalne otwarcie sezonu rowerowego.
W środowisku studenckim krąży ciekawa legenda o Starym Marychu. Podobno osoby, które w jeden wieczór odwiedzą wszystkie puby i restauracje na Starym Rynku, odwiezie on na swoim rowerze do domu.
Opcje udostępniania Video ID: 1681 https://video.poznan.pl/player/build_poznanpl/index.html?id=1681&autoplay=false